🎯 UPSC (केंद्रीय लोकसेवा आयोग)

👉कलम: 315
👉स्थापना: 1926
👉रचना: 1 अध्यक्ष + 10 सदस्य
👉कार्यकाल: 6/ 65वर्षे
👉नियुक्ती अधिकारी: राष्ट्रपती
👉 अध्यक्ष: अजय कुमार

🎯 MPSC (महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग)

👉कलम: 315
👉रचना: 1 अध्यक्ष + 5 सदस्य
👉कार्यकाल: 6/ 62 वर्षे
👉नियुक्ती अधिकारी: राज्यपाल
👉काढून टाकण्याचा अधिकार: कलम 317( राष्ट्रपती)
👉 अध्यक्ष:रजनीश सेठ

🎯CEC (मुख्य निवडणूक आयुक्त)

👉कलम: 324
👉स्थापना: 26 जानेवारी 1950
👉रचना: 1 मुख्य निवडणूक आयुक्त + 2 निवडणूक आयुक्त
👉कार्यकाल: 6 / 65 वर्षे
👉नियुक्ती अधिकारी: राष्ट्रपती
👉ज्ञानेश कुमार

🎯SEC (राज्य निवडणूक आयुक्त)

👉कलम: 243K/ZK
👉रचना: 1 राज्य निवडणूक आयुक्त
👉कार्यकाल: 5 / 65 वर्षे
👉नियुक्ती अधिकारी: राज्यपाल
👉 दिनेश T वाघमारे

🎯CAG (महालेखा परीक्षक)

👉कलम: 148
👉स्थापना: 1858
👉रचना: 1 महालेखा परीक्षक
👉कार्यकाल: 6 / 65 वर्षे
👉नियुक्ती अधिकारी: राष्ट्रपती
👉 संजय मूर्ती

🎯 Lokpal (लोकपाल)

👉कायदा: 2013
👉स्थापना: 2019
👉रचना: 1 अध्यक्ष + 8 सदस्य (4 न्यायिक + 4 गैर-न्यायिक)
👉कार्यकाल: 5/ 70 वर्षे
👉नियुक्ती अधिकारी: राष्ट्रपती
👉 अजय खानविलकर

🎯NHRC (राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग)

👉कायदा:1993
👉स्थापना: 1993
👉रचना: 1 अध्यक्ष + 12 सदस्य (2 न्यायिक + 3 निलंबित सदस्य + इतर)
👉कार्यकाल: 3/70 वर्षे
👉नियुक्ती अधिकारी: राष्ट्रपती

🎯SHRC (राज्य मानवाधिकार आयोग)

👉कायदा: 1993
👉स्थापना: विविध राज्यांमध्ये साधारणतः 1994-2001
👉रचना: 1 अध्यक्ष + 2 सदस्य
👉कार्यकाल: 3/ 70 वर्षे
👉नियुक्ती अधिकारी: राज्यपाल
👉काढून टाकण्याचा अधिकार: राज्यपाल
👉 अध्यक्ष : A M बदार

🎯 CVC (केंद्रीय सतर्कता आयोग)

👉कायदा:2003
👉स्थापना: 1964
👉रचना: 1 केंद्रीय सतर्कता आयुक्त + 2 सतर्कता आयुक्त
👉कार्यकाल: 4/65 वर्षे
👉नियुक्ती: राष्ट्रपती
👉 अध्यक्ष: प्रवीण कुमार श्रीवास्तव

🎯CAT (केंद्रीय प्रशासनिक न्यायाधिकरण)

👉स्थापना: 1985
👉रचना: 1 अध्यक्ष + 65 सदस्य
👉कार्यकाल: 5 /65वर्षे
👉नियुक्ती : राष्ट्रपती
👉 अध्यक्ष :रणजीत मोरे

🎯MAT (राज्य प्रशासनिक न्यायाधिकरण)

👉कायदा:1985
👉स्थापना: 1991
👉रचना: 1 अध्यक्ष + — सदस्य
👉कार्यकाल: 5 / 65 वर्षे
👉नियुक्ती: राष्ट्रपती
👉 अध्यक्ष:M भाटकर

🎯PCI (प्रेस कौन्सिल ऑफ इंडिया)

👉 कायदा: 1978
👉स्थापना: 1966
👉संरचना: 1 अध्यक्ष + 28 सदस्य
👉कार्यकाल: 3 वर्षे
👉 अध्यक्ष:रंजना देसाई