🔰 स्वामित्व योजना (SVAMITVA) 🏡 (MPSC PYQ)

🔸 परिचय
🔹️ SVAMITVA: Survey of Villages and Mapping with Improvised Technology in Village Areas.
🔹️ ही केंद्र पुरस्कृत योजना आहे, जी भारतीय सरकारने ग्रामीण भागातील जमिनींचे सुसंगत आणि आधुनिक नकाशे तयार करण्यासाठी विकसित केली आहे.

🔸 योजनेचा उद्देश
🔹️ खेड्यांमधील शेतकऱ्यांची प्रत्येक जमिनीचे मोजमाप ड्रोनद्वारे करणे, जे पारंपरिक पद्धतींपेक्षा अधिक जलद आणि अचूक आहे.
🔹️ जमिनीचा मालक असलेल्या शेतकऱ्यांना ई-प्रॉपर्टी कार्ड प्रदान करणे, ज्यामुळे त्यांना त्यांच्या मालकीचा अधिकार प्रमाणित करण्यास मदत होते आणि बँकेकडून वित्तपुरवठा मिळवण्यास सक्षम होते.

🔸 सुरुवात व राज्ये
🔹️ सुरवातीला महाराष्ट्र, कर्नाटक, हरियाणा, उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, मध्य प्रदेश, पंजाब आणि राजस्थान मध्ये प्रायोगिक तत्त्वावर लागू करण्यात आले.
🔹️ पुढील काळात या योजनेचा विस्तार इतर राज्यांमध्ये करण्याची योजना आहे, ज्यायोगे संपूर्ण देशातील ग्रामीण भागातील जमिनींची मोजमाप प्रक्रिया सुलभ होईल.

🔸 महत्त्व
🔹️ सरकारला नवीन आराखडा तयार करण्यात मदत. हे एक महत्त्वाचे टूल आहे ज्याद्वारे शेतकऱ्यांची वास्तविक मालकीची स्थिती समजून घेता येते.
🔹️ मालकी हक्क असलेल्या जमिनीची अचूक नोंद ठेवण्याची महत्वाची गरज आहे. यामुळे व्यावसायिक गुंतवणूक वाढवण्यास मदत होते.
🔹️ ग्रामपंचायत स्तरावर कर आकारणी सोपी होईल, ज्यामुळे स्थानिक प्रशासनाला अधिक सक्षम बनवेल.
🔹️ जमिनीसंदर्भात योग्य प्रमाणपत्र मिळवणे शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे आहे, कारण यामुळे त्यांची आर्थिक स्थिती सुधारू शकते.

🔸 फायदे व परिणाम
🔹️ गावातील लोक घरांसाठी आणि शेतीसाठी कर्ज घेऊ शकतात, ज्यामुळे त्यांच्या आर्थिक परिस्थितीत सुधारणा होईल.
🔹️ जमिनीचे मॅपिंग आणि ड्रोनसह प्रक्रिया सुमारे ६ राज्यांमध्ये सुरू झाली आहे, अशा प्रकारे तांत्रिक नवकल्पनांचा उपयोग ग्रामीण विकासासाठी केला जात आहे.
🔹️ २०२४ पर्यंत देशातील प्रत्येक गावात पोहोचण्याचे लक्ष्य आहे, ज्यामुळे ग्रामीण भारतामध्ये एक महत्वपूर्ण बदल होईल.

🔸 सन्मान
🔹️ पंचायती राज मंत्रालयाला नागरिक केंद्रित सेवा आणि उद्योगोन्मुख तंत्रज्ञानासाठी राष्ट्रीय ई-गव्हर्नन्स २०२२ पुरस्कार मिळाला. यामुळे या योजनेच्या कार्यक्षमतेची आणि महत्त्वाची स्वीकार्यता स्पष्ट होते, तसेच ती यशस्वि पद्धतीने लागू झाल्यास त्यांच्या योजनेच्या उद्देशांची पूर्तता करण्यात सक्षम आहे.